Ποινική αντιμετώπιση του χρήστη κάνναβης – Διαχωρισμός από τη διακίνηση.
Σε αντίθεση με άλλα Ευρωπαϊκά κράτη, η χώρα μας δεν διαχωρίζει νομοθετικά τα ναρκωτικά σε “σκληρά” και “μαλακά”. Έτσι, αν κάποιος συλληφθεί με μικρή ποσότητα για ίδια χρήση, αντιμετωπίζει το ίδιο πλαίσιο ποινής, ανεξαρτήτως του είδους της ναρκωτικής ουσίας. Το είδος του ναρκωτικού έχει σχέση κυρίως με την αναγνώριση της εξάρτησης, καθώς θεωρείται ότι η κάνναβη δεν προκαλεί σωματική εξάρτηση αλλά μόνο ψυχική έξη. Άρα, ο χρήστης ινδικής κάνναβης, ακόμα και χρόνιος, δύσκολα θα αναγνωριστεί ως εξαρτημένος από τις ιατροδικαστικές υπηρεσίες προκειμένου να λάβει το ευεργέτημα του άρθρου 30 του νόμου 4139/2013.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) το 2019 συνέστησε την Επιτροπή Ναρκωτικών Ουσιών του Ο.Η.Ε. και αποφάσισε να αφαιρέσει την κάνναβη από τη λίστα των ναρκωτικών Κατηγορίας IV (στην οποία περιλαμβάνονται ιδιαίτερα επικίνδυνα, εθιστικά ναρκωτικά όπως η ηρωίνη) και στο εξής η κάνναβη θα εμφανίζεται μόνο στη λίστα της Κατηγορίας Ι, όπως αυτή ορίζεται από τη διεθνή Συνθήκη για τις Ναρκωτικές Ουσίες του 1961. Η απόφαση ελήφθη με ψήφους 27 υπέρ και 25 κατά. Το μείζον νομικό ζήτημα με αυτήν την εξέλιξη είναι το κατά πόσο δεσμεύεται ο Έλληνας Δικαστής (αν όχι ο Νομοθέτης) να μειώσει την ποινή που βάζει σε κάποιον για διακίνηση ή ίδια χρήση κάνναβης με βάση το άρθρο 79 του Ποινικού Κώδικα. Βέβαια, δεδομένου ότι δεν υπάρχει υποχρέωση ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας της απόφασης του δικαστή για την επιμέτρηση της ποινής, η λήψη ή μη υπόψιν της υποβάθμισης της κάνναβης στα μη ιδιαίτερα επικίνδυνα ναρκωτικά από τον Π.Ο.Υ δεν μπορεί να ελεγχθεί, παρά μόνο να αποτελέσει αντικείμενο σοβαρής συζήτησης – αντιπαράθεσης της έδρας του δικαστηρίου με τον συνήγορο του καταδικασθέντος.
Το επόμενο ζήτημα αφορά το πότε κάποιος κινδυνεύει να κριθεί ότι η ποσότητα κάνναβης που κατείχε ήταν για ίδια χρήση ή για διακίνηση. Ο νόμος 4139/2013 δίνει κάποιες κατευθύνσεις στο άρθρο 29 §1 εδ. β’. Το πρώτο κριτήριο που εξετάζεται είναι η ποσότητα που κατέχει. Αυτή δεν θα πρέπει να ξεπερνάει τις ανάγκες χρήσης του ατόμου για 4 ημέρες περίπου. Το κριτήριο της ποσότητας δεν είναι πάντα ασφαλές. Το βλέπει κανείς και σε συνδυασμό με άλλα όπως είναι η ύπαρξη συσκευασίας. Είναι διαφορετικό να πιαστεί κάποιος με 10 γραμμάρια κάνναβης πάνω του χύμα και διαφορετικό να πιαστεί με τρεις συσκευασίες των τριών γραμμαρίων η κάθε μία. Πέρα από αυτά, εάν βρεθεί στον προσωπικό του χώρο κάποια ζυγαριά ή μηχάνημα αποξήρανσης, τότε δύσκολο να θεωρηθεί ότι κατέχει ναρκωτικά για ίδια χρήση, ακόμα και εάν βρεθεί εξαιρετικά μικρή ποσότητα. Επίσης, είναι διαφορετικό να σε βρουν με ένα δέντρο κάνναβης στην αυλή (εύκολα πείθεις ότι το καλλιεργείς για ίδια χρήση) και διαφορετικό να σε πιάσουν με αντίστοιχης ποσότητας καπνό κάνω σου (όπου δεν δικαιολογείται η ποσότητα αυτή απλά για τη χρήση).
Υπερασπιστική γραμμή χρήστη:
1. Πρώτο μέλημα είναι να κριθεί υποχρεωτικά ατιμώρητος με προσπάθεια να πεισθεί το δικαστήριο για το ότι είναι εξαρτημένος χρήστης, όχι απαραίτητα από κάνναβη, αλλά και από άλλα ναρκωτικά που προκαλούν σωματική εξάρτηση (άρθρο 30 §4 εδ. α’)
2. Αν δεν μπορεί να επιτευχθεί το πρώτο, ισχυριζόμαστε ότι γίνεται η χρήση για περιστασιακή χρήση και προσπαθούμε να πείσουμε το δικαστήριο (και με άλλα στοιχεία πχ οικογενειακή κατάσταση, επάγγελμα κλπ) ότι δεν πρόκειται να επαναληφθεί η πράξη. Τότε το δικαστήριο μπορεί να τον κρίνει ατιμώρητο. (άρθρο 29 §2)
3. Έσχατη λύση, εφόσον δεν συντρέχουν τα παραπάνω, δηλαδή δεν είσαι εξαρτημένος και κάνεις συστηματική χρήση (κάνναβης, γιατί αν κάνεις συστηματική χρήση ηρωίνης θα είμαστε στην 1η περίπτωση), τότε θα εμπίπτεις στο 29 §1 και θα αντιμετωπίζεις ποινή φυλάκισης από 10 ημέρες έως 5 μήνες ή χρηματική ποινή. Εδώ η υπεράσπιση θα επικεντρώνεται στους λόγους άρσης καταλογισμού αλλά και στην επιμέτρηση του 79 ΠΚ μετά από την υποβάθμιση της κάνναβης από την Επιτροπή Ναρκωτικών του Π.Ο.Υ όπως αναφέρθηκε παραπάνω.
Το Δικηγορικό Γραφείο Ιωάννη Μαυροματάκη διαθέτει τεράστια εμπειρία στη διαχείριση υποθέσεων ναρκωτικών και μπορείς να το συμβουλευτείς για τη νομική σου εκπροσώπηση.